Een betere vermogenswinstbelasting
Het retrospectief belasten van rendementen in plaats van euro’s vermindert uitstelgedrag en vermeerdert belastinginkomsten..
Afschaffen verlaagd btw-tarief arbeidsintensieve diensten levert geld én arbeidskrachten op
Nederland kampt met een krappe arbeidsmarkt en een begrotingstekort. Toch hanteert de overheid verlaagde btw-tarieven op arbeidsintensieve diensten, wat de arbeidsvraag opjaagt en jaarlijks ruim 1,3 miljard euro kost. Het afschaffen ervan speelt personeel vrij en levert budgettaire ruimte op.
Zorgmijding neemt toe als er geen alternatief komt voor gemeentepolis
Het kabinet leunt op de gemeentepolis om zorgmijding tegen te gaan. Die kent echter grote lokale verschillen en bereikt daardoor maar een deel van de doelgroep.
Grote verschillen gemeentelijke toeslag minima
Er zijn grote verschillen tussen de hoogte van een gemeentelijke toeslag voor inwoners met een langdurig laag inkomen. Huishoudens kunnen tot wel 1.000 euro meer individuele inkomenstoeslag krijgen als ze in buurtgemeente gaan wonen.
Belasten van vermogenswinst kan beter retrospectief
Begin dit jaar stemde de Tweede Kamer voor een vermogensaanwasbelasting als oplossing voor de fictieve rendementsheffing in box 3. Na aanzwellende kritiek vanwege liquiditeits- en waarderingsproblemen wordt een vermogenswinstbelasting genoemd als mogelijk alternatief. Dat leidt echter tot uitstel van belasting, het zogenoemde blokkeringseffect. Een retrospectieve belasting ondervangt dit probleem.
Iedereen haat de nieuwe box 3, toch gaat hij er komen
Ondernemers, economen, ambtenaren en beleggers – allemaal winden ze zich op over de nieuwe box 3. Terecht?
Met een betere afbakening van illiquide vermogen kan box 3 door
Het nieuwe box 3-stelsel, dat onlangs is aangenomen door de Tweede Kamer, stuitte op veel weerstand. De minister van Financiën kondigde daarom aan het wetsvoorstel te gaan aanpassen. Wat kan er beter?
Dit is hét moment voor de hervorming van het toeslagenstelsel
Het hervormen van het toeslagenstelsel staat al lang op de politieke agenda, maar stappen zetten gaat moeizaam. Deze kabinetsformatie biedt een unieke kans om voortgang te boeken. Wat is een kansrijke route?
De hulp voor mensen in armoede is versnipperd
Het Instituut voor Publieke Economie heeft het armoedebeleid in 2025 van 24 gemeenten, groot en klein, verspreid over heel Nederland, in kaart gebracht in een overzichtelijk dashboard. Hiermee hebben we data die we gebruikten voor ons rapport Eerlijker en eenvoudiger armoedebeleid geactualiseerd. Onze update onderstreept nogmaals de conclusies van dit rapport: Versterk de landelijke basis en geef ruimte voor lokaal maatwerk.
Bevrijd het minimumloon van de ketens van de AOW (en andersom)
Het is belangrijk dat uitkeringen zoals de AOW meestijgen wanneer Nederland rijker wordt, maar het is onverstandig dat deze stijging – zoals nu – via een koppeling aan het minimumloon verloopt. De redenen om de AOW en het minimumloon aan te passen verschillen van elkaar. Hier kan de overheid door de huidige koppeling geen rekening mee houden. In dit onderzoek lichten we deze afweging verder toe en doen een voorstel voor een alternatief.
Waarom kiezen voor eenvoud ook een doorrekening verdient
Zoals bij elke verkiezing rekende het CPB de verkiezingsprogramma’s door. Maar wat ontbreekt, is inzicht in wat echt telt: eenvoud. De opbrengsten van een echte stelselverandering bleven buiten beschouwing, terwijl die aanzienlijk kunnen zijn, schrijven Jasper J. van Dijk en Miriam Gielen van het Instituut voor Publieke Economie.
Waarom het maar niet lukt ons belastingstelsel te vereenvoudigen: lobbyisten
De politiek wil het graag, burgers snakken ernaar: minder ingewikkelde belastingen. Maar Den Haag blijft bezwijken onder een even geheimzinnige als machtige groep: lobbyisten. Zolang bewindspersonen niet bereid zijn deze duurbetaalde geldfluisteraars te trotseren, staat het algemeen belang nooit voorop.
Landelijke basis, lokaal maatwerk
Het Nederlandse armoedebeleid is een wirwar aan ondersteuning. Doordat het Rijk zo gericht mogelijk probeert te herverdelen, ligt veel nadruk op het voorkomen dat iemand meer krijgt dan echt nodig is.
Nationaal armoedeplan blijft hangen in woorden
Net voor Pinksteren bracht het demissionaire kabinet het Nationaal Programma Armoede en Schulden uit. Het plan om armoede te bestrijden is goed bedoeld, maar blinkt uit in gemiste kansen, analyseert Jasper J. van Dijk. „Zo ontstaat geen gecoördineerd beleid en blijft iedereen zijn eigen regelingen uitvinden.”
Laat gemeenten hun arme inwoners gewoon helpen
Gemeenten willen arme inwoners vaak wel ondersteunen, maar volgens Jasper J. van Dijken Julia van Rijn kunnen zij dat door onduidelijke regels niet doen op een manier die ook echt helpt.
Geef gezinnen in armoede liever geld dan een zwembadbon
Hoeveel hulp een gezin in de bijstand krijgt, verschilt honderden euro’s per postcode. Deze lappendeken van lokale regelingen maakt het armoedebeleid niet alleen onuitlegbaar oneerlijk, maar ook onnodig complex.
Onze aanpak van armoede is een bureaucratische uitputtingsslag, voor gemeente én inwoner
Hoeveel hulp een gezin in de bijstand krijgt, verschilt honderden euro’s per postcode. Deze lappendeken van lokale regelingen maakt het armoedebeleid niet alleen onuitlegbaar oneerlijk, maar ook onnodig complex.
Minder schulden en meer verkeersveiligheid
In het Nederlandse verkeersboetebeleid lijkt niet de verkeersveiligheid, maar de begroting voorop te staan. De hoge boetes en het strenge incassotraject brengen huishoudens in de financiële problemen. In ons nieuwe policy paper presenteren wij zes aanbevelingen om het verkeersboetebeleid te verbeteren.
Maak gemeentelijk armoedebeleid eerlijker en eenvoudiger
Gemeenten raken steeds vaker in opspraak over hun armoedebeleid. Ze vinden het landelijke beleid niet toereikend, maar iedere gemeente vult dit anders aan. Het gevolg is grote verschillen, complexe constructies en een Rijksoverheid die gemeenten weer moet terugfluiten. Een meer fundamentele herziening is noodzakelijk. Een voorstel.